Beşkilise yıkılıyor… Tarihi taşlar çalınıyor: Odatv araştırıp sordu

Zeynep Çakır

Tarihi güzelliklere sahip Kars’ta Beşkiliseler bakımsızlık nedeniyle yıkılıyor. Ani Ören Yeri’nin yaklaşık 25 kilometre güneybatısında bulunan ve Kars’ın Digor ilçesine 5 kilometre mesafede bulunan ve 3 kaya çıkıntısı üzerine kurulu Beşkilise’den sadece Aziz Sarkis Kilisesi kaldı. Kilise, çobanların ve define arayanların mekânı haline geldi.

Aziz Sarkis Kilisesi’yle ilgili yeni bir iddia ortaya atıldı. Söz konusu iddia kilise taşlarının çalınıp satılmasıyla ilgiliydi.

Digor’da bulunan Aziz Sarkis Kilisesi’nin taşlarının satıldığı ve her ay güvenlik görevlilerinin değiştiği iddiası üzerine Odatv, Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’yle görüştü.

Müdürlükten yapılan açıklamada, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığı, görsellerin en az 20-25 yıllık olduğu dile getirildi. Kültür ve Turizm Müdürü’nün düzenli olarak bölgeye gittiği, 5 kiliseden 4’ünün de neredeyse 100 yıl önce yıkıldığı ifade edildi. Müdürlük, “Bu kiliselerden geriye kalan tek kilise Digor’a 5 km uzaklıktadır. Yerleşim yerlerinden ve araçla ulaşıma oldukça uzaktır. Taşların çalınıp sökülmesi ne mümkün ne de söz konusu. Bu noktada herhangi bir güvenlik görevlisi de yerleşim yerine uzak olması nedeniyle görevlendirilmedi. Haberler gerçeği yansıtmıyor.” ifadelerini kullandı.

BEŞKİLİSE

Beşkilise 6. yüzyılda Pakraduniler tarafından kurulmuş manastır topluluğudur.

Manastırın toplamda, hepsi kubbeli ve özenle kesme taştan yapılmış beş kiliseden oluşmaktaydı. Bunlar; Aziz Karapet, Meryem Ana (Surp Asdvadzdzin), Aziz Stefanos, Aziz Krikor ve Aziz Sarkis Kiliseleridir. Günümüzde sadece Aziz Sarkis Kilisesi kalmıştır.

Kiliselerin, manastırın kuruluşuna veyahut kiliselerin inşasına ilişkin tarih ve şeraite ışık tutacak yazıtları yoktur. Manastır, 13.yüzyıl Moğol istilasından sonra terk edilmiştir.

1878’de, Kars bölgesinin Rus yönetimine geçmesiyle Beşkilise, Ermeni Kilisesi’ne devredilmiştir. Binalar onarılmış, manastır yeniden ibadete açılmıştır. Keşiş ve hacılar için konaklama imkânı düzenlenmiştir. Bunlar, en büyük çıkıntının kenarına, aşağıdaki vadinin içindeki nehrin yanına ve de Aziz Sarkis Kilisesi’nin kuzeybatısına inşa edilmiştir.

Aziz Sarkis, 1989 depremiyle ağır hasar geçirmiştir. Binanın beton çekirdeği parçalanmıştır ve kilise şimdi büsbütün yıkılmak üzeredir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir