Adalet Bakanı Akın Gürlek, “2017 yılından bu yana 2 milyondan fazla dosyada mağdurlar ile sanıklar arasında uzlaşma sağlandı” ifadelerini kullandı.
Ankara’daki bir otelde Uzlaştırma Ödül Töreni ve Alternatif Çözümlerde 10. Yıl Sempozyumu gerçekleştirildi. Programa Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ceza İşleri Genel Müdürü Hazım Aslancı, çok sayıda savcı ve davetli katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan etkinlikte konuşan Bakan Gürlek, uyuşmazlıkların tarafları ve toplumu tatmin edecek bir şekilde adil, hızlı, basit ve en düşük maliyetle çözüme kavuşturulmasının maddi hukuk ile yargılama hukukunun temel hedefleri arasında bulunduğunu belirtti. Gürlek, “Bakanlığımız, yargının görevini eksiksiz şekilde yerine getirmesi ve adaletin hızlı biçimde sağlanması amacıyla kesintisiz bir çaba göstermektedir. Bu kapsamda ceza uyuşmazlıklarının hızlı ve etkin bir şekilde sonuçlandırılmasını sağlayacak alternatif çözüm yöntemlerine büyük önem vermekteyiz. 2005 yılından bu yana yürütülen reform çalışmalarıyla ülkemizin ceza mevzuatı, modern dünyada geçerli insan odaklı yaklaşımlar dikkate alınarak güncellenmiştir. Gerçek ve sanal ortamlardaki insan ilişkilerinden kaynaklanan suçların yol açtığı maddi veya manevi zararların amaca uygun biçimde telafi edilmesi ise önemli bir konudur” diye konuştu.
“Mağdurun korunması, adalete erişimin kolaylaştırılması bu başarının ayrılmaz unsurlarıdır”
Ceza adalet sisteminin hukuk devletinin temel güvencelerinden biri olduğunu vurgulayan Bakan Gürlek, “Bu sistemin başarısı sadece suçların soruşturulması, kovuşturulması ve yaptırım uygulanmasıyla ölçülemez. Mağdurun korunması, adalete erişimin kolaylaştırılması, uyuşmazlıkların makul süre içinde sonlandırılması ve toplumun adalet sistemine olan güveninin artırılması da bu başarının ayrılmaz unsurlarındandır. Her uyuşmazlığın aynı yargılama sürecinden geçmesi her zaman en etkili ya da verimli çözüm olmayabilir. Ceza adalet sistemimizde uzlaştırma, seri muhakeme, ön ödeme gibi yöntemler ile basit yargılama usulleri dahilinde farklı çözüm seçenekleri sunmaktadır. Farklı hukuki amaçlara sahip bu mekanizmaların ortak noktası ise ceza adaletinin daha etkin işlemesine katkıda bulunmalarıdır” şeklinde konuştu.
“Alternatif çözüm yollarının en önemli boyutlarından biri onarıcı adalet anlayışıdır”
Alternatif çözüm yollarının adaletten taviz vermek değil; adaleti uyuşmazlığın niteliğine uygun yöntemlerle en kısa sürede gerçekleştirmek olduğunun altını çizen Gürlek, “Alternatif çözüm yollarının en önemli boyutu onarıcı adalet anlayışıdır. Ceza adaletini yalnızca suçun işlenip işlenmediği ya da hangi yaptırımın uygulanacağı üzerinden değerlendirmek; uyuşmazlığın insani ve toplumsal boyutunu göz ardı edebilir. Mağdurun yaşadığı zararın giderilmesi, maruz kaldığı mağduriyetin dikkate alınması ve kendisini doğrudan ilgilendiren süreçte söz sahibi olabilmesi de adaletin temel unsurlarındandır. Onarıcı adalet yaklaşımı bu ihtiyaçları karşılamayı; failin davranışlarının sonuçlarını anlamasını sağlamayı hedefler” dedi.
Sürecin gönüllülük esasına dayandığını vurgulayan Gürlek ayrıca şunları ekledi: “Hukuki güvencelere riayet edilmesi ve tarafların haklarının korunmasına özen gösterilmesi çok önemlidir. Bu noktada dikkat etmemiz gereken hususlardan biri alternatif çözüm yollarının cezasızlık algısına yol açıp açmadığıdır. Öncelikle belirtmek gerekir ki alternatif çözümler ile cezasızlık kavramları birbirinden farklıdır. Alternatif çözüm yolları kanunun suç olarak tanımladığı fiilleri önemsemez.”
Bakan Gürlek ayrıca alternatif çözüm mekanizmalarının sorumluluktan kaçış olarak değil; kanunun belirlediği şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek bu yolların cezasızlık algısını ortadan kaldırırken yargılamaları hızlandıracağını belirtti.
Bakan Gürlek şu ifadeleri kullandı: “Uzlaştırma kurumu Aralık 2016’da yapılan köklü değişikliklerle önemli bir gelişim kaydetmiştir.”
Bakan Gürlek açıklamalarında devamla şunları söyledi:
“Uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözülmesi vatandaşlarımızın duruşmaya katılmak için işten izin alma zorunluluğunu azaltmakta; yol masrafı gibi yükümlülüklerini de hafifletmektedir. Bu yaklaşım yalnızca dosya sayısının azaltılması değildir; aynı zamanda adli kaynakların doğru yerlerde kullanılmasını sağlamayı hedeflemektedir. İlk defa 2005 yılında ceza sistemi içine dâhil edilen uzlaştırma kurumu 2016’daki köklü değişikliklerle etkili bir hale gelmiştir.”
Bakan Gürlek uzlaştırma sürecinde tarafların sosyal dayanışmayı artırıcı bağışlar veya yardımlar üzerinde anlaşabildiğini belirterek uzlaştırmanın etkin uygulanabilmesi için gerekli büroların oluşturulduğunu ifade etti.
“2 milyondan fazla dosyada mağdur ile şüpheli uzlaşmıştır”
Bakan Gürlek sözlerine şöyle devam etti:
“Uzlaştırmacı siciline kayıtlı cumhuriyet başsavcılıklarında yaklaşık 30 bini aşkın uzlaştırmacı görev yapmaktadır. Uzlaştırma kurumu; hakimlerimizden savcılara, avukatlardan büro personeline kadar birçok kesimin yoğun çabaları sayesinde güçlü temeller üzerine inşa edilmiş olup toplumda olumlu karşılık bulmuştur. 2017’den beri 2 milyondan fazla dosyada mağdurlar ile sanıklar arasında uzlaşma sağlanmıştır.”
Ayrıca diğer alternatif çözüm yöntemlerinde de önemli başarılar elde edilmiş olup; seri muhakeme gibi uygulamalarla birçok dosya sonuca ulaşmıştır.
Bakan Gürlek son olarak kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinin öncelikli çalışma alanlarından biri olduğunu vurgulayarak şunları kaydetti: “Hakimlerin mesleki bilgi seviyesinin artırılması yanı sıra kamuoyunu bilgilendirmek de hedeflerimiz arasındadır.”
Bakan Gürlek Uzlaştırma Ödül Töreni kapsamında başarılı cumhuriyet başsavcılıklarına plaket verirken program sona erdi.
